XIII-XIV быуат башында Алтын Урҙа территорияһында ислам дини системаһы әүҙем тарала башлай, ул тиҙ арала өҫтөнлөк ала. Дин алмашыныуы төрки ҡәбиләләрҙең ерләү-иҫкә алыу традицияларына йоғонто яһамай ҡалмай. Шуға ҡарамаҫтан, был процесс яй бара.
Мосолман дине ҡанундары ниндәй ҙә булһа инвентарь булыуын кире ҡаға һәм мәрхүмдең тәненең дөрөҫ йүнәлешен күҙ уңында тота, әммә, исламды киң ҡабул итеүенә ҡарамаҫтан, тәүге этаптарҙа ерләү йолаһы нормалары күп быуатлыҡ төрки иҫтәлекле традицияларҙы алмаштыра алмай. Алтын урҙа осоронда ниндәйҙер дуализм булған: ҡайһы бер ҡәбер төркөмдәре мосолман йолаһына, ә башҡалары традицион ерләү ысулдарына тап килә.
Әммә мосолман ҡәберлектәре араһында ла бер ни тиклем ваҡыт каноник нормаларҙан тайпылыштар осрай. Ерләү йолаһынан Инвентарь яйлап юҡҡа сыға, тәү сиратта ябай кешеләрҙә. Мосолман традицияһынан тайпылышлы ҡәберлектәрҙең күп өлөшө джучи Улусы ҡаласыҡтары янында урынлашҡан, уларҙың халҡы поликонфессиональ булған. Шуға ҡарамаҫтан, каноник ҡәберлектәр төрки халыҡтарҙы исламлаштырыуҙың иң иртә этаптарында ла булған.
Урта быуат күсмә халыҡтарының ерләү йолалары мосолман дини догматтары урынлаштырылғандан һуң оҙаҡ ваҡыт элекке инаныуҙар ҡалдыҡтарын һаҡлап ҡала. Иҫке һәм яңы инаныуҙар синтезы нигеҙендәтодоксаль исламдан айырылып торған яңы, үҙенсәлекле дини философия алына.