Баймаҡ районында иртә тимер быуаттың ишмөхәмәт ҡурғанын тикшереү дауам итә

Баймаҡ районында иртә тимер быуаттың ишмөхәмәт ҡурғанын тикшереү дауам итә

Археологтар Буреле һәм Оло Уртазымка йылғалары араһында ҙур ҡурған таба, ул беҙҙең эраға тиклем VII-III быуаттар осоро менән даталана Тип фараз ителә.Ҡәберлек ҡулса структураһына эйә, уның диаметры яҡынса 33 м, ер өйөмөнөң бейеклеге 0,75 м. Һәйкәл әүҙем һүтелгән территорияла урынлашҡан.

Ҡурған уртаһында ҡәберлек табылған: тура мөйөшлө, түңәрәкләнгән формалы, 3х4 м ҙурлыҡта һәм 2 м тәрәнлектә, ҡалын плахтар һәм бүрәнәләрҙән эшләнгән. Ҡәберлек көньяҡ яғында ярыҡ менән ҡоймаға оҡшаш балсыҡ һыҙаттары менән уратып алынған.

Ҡәберҙә ғәҙәти булмаған ерләү йолаһы менән һөлдә табыла. Кеше ҡалдыҡтары башы менән төньяҡҡа йүнәлтелгән, ул ҡорһағында, йөҙө менән аҫҡа ҡарай ята. Һул ҡулы ҡорһағы янында бөгөлгән, уң ҡулы өҫкә һуҙылған. Ике ҡулдың бармаҡ фалангалары ситтәрәк ята, ә аяҡ һөйәктәре тубыҡтан түбән юҡ. Борононда бронза уҡ башағы табылған.

Ҡайһы бер табылдыҡтар буйынса, ҡурған сарматтар осорона ҡарай. Ҡылыс-акинак осорона хас булған балсыҡ һауыттар фрагменттары, бронза биҙәүестәр табыла. Башҡа кеше һөлдәләре, хайуан, ат һөйәктәре фрагменттары ла табылған.

Фаразлауҙар буйынса, мәрхүмгә килтерелгән йәрәхәттәр ритуаль зарарһыҙландырыу маҡсатына эйә булған, был маҡсат йоғонтоло руханиҙарға йәки шамандарға ҡарата ҡулланылған. Шулай уҡ ҡурған янында талау, хайуандар йоғонтоһо, ҡоролмаларҙы емереү эҙҙәре табыла.

Һәйкәлде тикшереү тамамланмаған, әммә уникаль ҡурған беҙгә төбәктең боронғо тарихын киңерәк ҡарарға мөмкинлек бирә. Ҡурғандың үҙендә лә, уның янында ла шул осорҙағы башҡа ҡәберлектәр табылыуы ихтимал.